Dominicus Gent

Viering van zondag 27 september 2026

Vredesweek
  

Goede morgen en aan iedereen van harte welkom, de mensen hier in de kerk aanwezig en allen die ons via de streaming vervoegen. Aan het eind van de jaarlijkse Vlaamse Vredesweek blijven we vandaag nog even stilstaan bij ons verlangen naar vrede.

We steken de Paaskaars aan en bidden om de aanwezigheid van Hij die sprak: Mijn vrede laat ik u, mijn vrede geef ik u. Niet zoals deze wereld ze geeft. Laat uw hart niet in beroering raken en wees niet bang.

 

Lied : Vrede voor jou

Vrede voor jou, hierheen gekomen,
zoekend met ons om mens te zijn.
Jij maar alleen, jij met je vrienden,
jij met je last, verborgen pijn:
vrede, genade, God om je heen,
vergeving, nieuwe moed,
voor jou en iedereen.

Niemand komt hier, vrij van het kwade.
Niemand gaat hier straks weer vrijuit.
Niemand te veel, niemand te weinig,
niemand te groot, geen een te klein.
Dit wordt verbeeld in woord en gebaar
tot ooit en overal
wij leven van elkaar.

Jij die ons kent, jij die ons aanvoelt,
jij die de hele wereld draagt,
kom naar ons toe, leer ons te leven,
help ons te zien wat ieder vraagt:
tijd om te leven, kans om te zijn,
een plek om nu en ooit
gezien, aanvaard te zijn.

T: Jan van Opbergen M: Com nu met sang – Valerius 1626

 

Inleiding : de vier D’s

Vrede lijkt meer dan ooit een utopie, een onmogelijk realiseerbare droom. U kent ze: de brandhaarden van onze wereld, de aanslepende oorlogen, de genocides… Ik gebruik het meervoud want niet enkel in Gaza maar helaas ook in Soedan vindt een volkerenmoord plaats en misschien beantwoorden ook de moorden op de Rohingya in Myanmar onderhand aan de criteria om van genocide te spreken.

Onze generatie heeft het meegemaakt dat voor de verplichte legerdienst eerst het alternatief van burgerdienst in binnenland of buitenland, mogelijk werd. En misschien hebben een aantal onder u als ‘gewetensbezwaarde’ deze burgerdienst gedaan. Later werden legerdienst en burgerdienst helemaal afgeschaft.
We hebben het meegemaakt: het massaal verzet tegen de plaatsing van Amerikaanse kernwapens in ons land, in Kleine Brogel en Philippeville. Daags nadat meer dan 300.000 mensen in Brussel betoogden, werden de kernbommen overgevlogen.
En het voorbije jaar heeft onze regering de dure S35-vliegtuigen besteld die deze bommen kunnen vervoeren en gooien.
Investeren in defensie wordt vandaag gelijkgesteld met meer geld voor meer wapens, met oproepen om het leger meer middelen te geven om jongeren aan te moedigen een carrière in het leger te overwegen.
Onze Arizona-regering vormt hierin geen uitzondering binnen Europa. Aangezien de VS met Trump geen betrouwbare partner meer zijn, moet Europa zorgen voor een zelfstandige stevige defensie. En meer wapens lijken dan automatisch de beste verdediging tegen de (eeuwige) vijand Rusland.
Het lijkt uitzichtloos en maakt veel mensen angstig. Na 4 jaar oorlog in Oekraïne, honderdduizenden doden en talloze economische sancties, zijn de posities enkel verhard en lijkt een escalatie van geweld dichterbij dan ooit.
En 4 jaar blijven de antwoorden op de vreselijke situatie identiek: meer wapens leveren aan Zelensky en pogingen doen om Rusland verder te isoleren.

De Vlaamse Vredesbewegingen bieden een degelijk uitgewerkt alternatief voor deze evolutie: een taal en visie met een perspectief voor duurzame vrede. Helaas wordt hun stem weinig of niet gehoord. Toch hebben zij evengoed hun studiebureaus en deskundigen die fulltime met vredesopbouw, geopolitiek en wapenbeheersing bezig zijn. Zij kiezen voor collectieve veiligheid (zeg maar veiligheid voor Oekraïeners én Russen, voor Litouwers én Oeztbeken) als alternatief voor een machtsevenwichtsspel dat telkens weer ontspoort in een gewapende strijd en tal van onnodige en onschuldige slachtoffers.
Binnen de vredevolle benadering van veiligheid, zijn er “vier D’s” die hiertoe bijdragen: Diplomatie, Development (ontwikkelingssamenwerking), Democratie en Defensie

Deze 4D-benadering toont hoe vrede concreet vorm kan krijgen: via dialoog, via rechtvaardige ontwikkeling, via democratische legitimiteit en via een defensie die inzet op bescherming en samenwerking. Het is een concreet kader aan om van visie naar actie te gaan.
Het is teveel omvattend om dit in een viering uit de doeken te doen maar hier de link naar Manifest voor Vrede:
Heel degelijke goed leesbare lectuur, warm aanbevolen.

Dat is alvast iets wat we kunnen doen voor vrede: ons op de hoogte stellen van het denkwerk van de vredesspecialisten om te zien welke stappen ons dichter brengen bij vrede. Ons verzetten tegen het discours dat ook in dit verband beweert dat er geen realistische alternatieven zouden zijn.

 

Lied : Waar is de plaats
Waar is de plaats die vrede lacht?
Waar wordt aan mensen recht verschaft?
Waar is de God die leven geeft?
In elke mens die liefde deelt.

Ik zoek de plek waar vrijheid heerst,
waar elke mens van angst geneest,
ik zoek de God die armen heelt,
in elke mens die liefde deelt.

Ik zoek het land dat vreugde heet,
vrij van geweld en oorlogsleed,
ik zoek de stad waar God regeert,
in elke mens die liefde deelt.

Hier is de plaats die vrede lacht,
hier wordt aan mensen recht verschaft,
Hier is de God die leven geeft,
in elke mens die liefde deelt.

T: Berre van Thielt M: Berre van Thielt

 

Lezing

We beluisteren een fragment uit de Eerste brief van Petrus. Het is één van de minder bekende oude documenten van de jonge Kerk. De brief richt zich, vermoedelijk vanuit Rome, naar de eerste christelijke gemeenschappen in het Noorden van Turkije. Hun situatie is die van minderheden binnen hun maatschappij. Ze worden niet echt vervolgd maar staan bloot aan allerlei pesterijen, laster en spot. De auteur (niet Petrus zélf maar wel iemand die in zijn lijn denkt en optreedt) wil de mensen bemoedigen. En geeft hen concrete adviezen. Zij balanceren tussen moedig verzet en aanpassing aan de omgevende normen en waarden om niet te provoceren en nog meer te lijden te hebben. En bovenal zijn ze een oproep om door de onderlinge relaties te getuigen van de waarheid.

Lezing Petrus 3: 8-11
Ten slotte, wees allen eensgezind, vol medeleven, heb de broeders lief, wees barmhartig en vriendelijk. Vergeld geen kwaad met kwaad of laster met laster, maar zegen daarentegen, omdat u weet dat u daartoe geroepen bent, opdat u zegen zult beërven. Want wie het leven wil liefhebben en goede dagen zien, die moet zijn tong weerhouden van het kwaad, en zijn lippen van het spreken van bedrog; die moet zich afkeren van het kwaad en het goede doen; die moet vrede zoeken en die najagen.

 

Wegen en mogelijkheden om te bouwen aan vrede

Vrede voor ons. Hoe kunnen wij als kleine mens iets bijdragen of invloed hebben op vrede in de wereld?
Misschien zijn er wegen en mogelijkheden om aan vrede te bouwen.

Ik ben zelf overtuigd dat vrede in ons eigen hart zeer belangrijk is, veel belangrijker dan we soms denken. Als we zelf met kwaadheid, wrok, angsten rondlopen dan is de kans groot dat we die ook buiten ons zien.
Aandacht besteden aan onze eigen gevoelens en gedachten en die zoveel mogelijk bevragen en opkuisen is voor mijzelf de eerste stap naar vrede.

Daarnaast is mensen ontmoeten in hun anders-zijn, in hun verschillen met ons, een uitnodiging om minder achterdochtig te zijn. Vanuit ons hart spreken met anderen over wat ons diep vanbinnen bezighoudt kan bevrijdend en verbindend werken. Niet alleen met onze vrienden, maar ook met mensen die we minder goed kennen of van wie we weten dat ze wellicht een andere opvoeding, cultuur, waarden hebben.

In beweging komen, wandelen, uit je huis komen, je niet opsluiten sluit hierbij aan.
Er bestaan heel wat initiatieven die via wandelen voor vrede aandacht vragen. Ze zijn weinig gekend en dat is spijtig. In 1930 bracht de voettocht van 400 km van Gandhi vele mensen op de been om zout te maken aan de zee, als protest tegen de belasting op zout door de Britse kolonisator.

Vandaag zijn er verschillende vredeswandelingen, waarvan sommige over lange afstanden. We vertelden al een keer in een viering over de ‘Walk for Peace’ Washington. Boeddhistische monniken vertrokken uit Texas en wandelden 2300 mijlen tot Washington om aandacht voor vrede te vragen.
Vanuit België en verschillende Europese landen vertrok ook de Peacewalk 2026 ( https://www.walkforpeace.us/ )  Initiatiefnemers uit Israël, Palestina en verschillende andere landen. Peacewalk is een gezamenlijke vredesbedevaart: een tocht door Europa naar Al-Quds/Jeruzalem, langs de JERUSALEM WAY, de langste vredesroute ter wereld. Ze stellen: ‘Overheden beloven vrede, maar investeren in oorlog. Het is tijd om te investeren in vredesbouwers die dag in dag uit aan de slag zijn. Wij treden in hun voetsporen.’
Ze wandelen 14.000 km door 24 landen, langs de langste vredesroute ter wereld: de Jerusalem Way.
Je kan op elk gewenst punt aansluiten – voor een uur, een dag, een week of de hele tocht. Hun motto is: ‘If you don’t know what to do: walk. If you don’t know what to say: walk. If you don’s know what tot think: walk.
In een tijd van diepe verdeeldheid en conflict brengt de Peacewalk mensen uit verschillende culturen, religies en landen samen om zij aan zij te lopen. Het is zowel een symbolische als een praktische daad: een manier om vrede tastbaar te maken, te leren van degenen die er ter plaatse aan werken en initiatieven te steunen die de hoop levend houden. Op dit moment stappen ze van Boedapest naar Sarajevo.

Er zijn ook de vrouwen van The mothers call ( http://womenwagepeace.org.il    ). Palestijnse en Israëlische vrouwen uit alle lagen van de bevolking zijn verenigd in het menselijke verlangen naar een toekomst van vrede, vrijheid, gelijkheid, rechten en veiligheid voor onze kinderen en toekomstige generaties. Zij geloven dat de meerderheid van de bevolking van de landen dit gedeelde verlangen eveneens koestert. Daarom eisen zij dat onze leiders gehoor geven aan hun oproep en onverwijld beginnen met vredesbesprekingen en onderhandelingen, met de vaste vastberadenheid om binnen een beperkt tijdsbestek tot een politieke oplossing te komen voor het langdurige en pijnlijke conflict in Israël en Palestina. Reem Hajajra en Yael Admi pleiten voor vrede op de conferentie ‘Vrouwen en Vrede’ in Den Haag. Op blote voeten, hand in hand, samen kwetsbaar en veerkrachtig wandelden ze door Rome. Om een einde te maken aan het geweld en deel te nemen aan onderhandelingen en om hun aanwezigheid op te eisen op plekken waar vrouwen vaak worden buitengesloten.

In eigen land is er ook de Refugee Walk ( https://www.refugeewalk.be/ ), waar opgeroepen wordt om samen te wandelen en geld op te halen en aandacht te vragen voor de vluchtelingenproblematiek.
Vrede en gerechtigheid gaan hand in hand. We nodigen jullie uit om dit te zingen:

Lied : Voor mensen die naamloos

Voor mensen die naamloos,
kwetsbaar en weerloos
door het leven gaan,
ontwaakt hier nieuw leven,
wordt kracht gegeven:
wij krijgen een naam.

Voor mensen die roepend,
tastend en zoekend
door het leven gaan,
verschijnt hier een teken,
brood om te breken:
wij kunnen bestaan.

Voor mensen die vragend,
wachtend en wakend
door het leven gaan,
weerklinken hier woorden,
God wil ons horen:
wij worden verstaan.

Voor mensen die hopend,
wankel gelovend
door het leven gaan,
herstelt God uit duister
Adam in luister:
wij dragen zijn naam.

T: Henk Jongerius M: Jan Raas

 

 
Tafeldienst

We gaan aan tafel, we mogen dit elke week samen weer doen.
We steken de kaarsjes aan voor hen die ons voorgingen en er niet meer zijn.
En we steken het solidariteitskaarsje aan met allen die deze gebaren van vrede ergens op de wereld stellen.

Tafelgebed

Genade, vrede iedereen!
De Geest des Heren om u heen.
Neem plaats en zet u in de kring,
doe mee tot zijn herinnering.

Wij vieren hier wat nog niet is:
verzoening en verrijzenis;
dat wij tot rust gekomen zijn
verlost van doodsangst en van pijn.

Wij roepen in herinnering
de mens die onze wegen ging,
maar niet de weg van man en macht,
alleen de liefde was zijn kracht

De mens die weerloos als een kind
de machtelozen heeft bemind;
die door de armsten werd vertrouwd,
op hen had hij zijn hoop gebouwd.

Hij zei: “Wie leeft uit zelfbelang,
sterft vóór zijn tijd, die leeft niet lang.
Maar wie steeds van het zijne geeft
zal zien dat hij het leven heeft.”

Zo heeft hij zelf ons voorgedaan,
is tot de dood ons voorgegaan;
is niet gevlucht uit eigenbaat
en koos de dood als hoogste daad.

En in zijn laatste levensuur
heeft hij gezegd vol geest en vuur:
“Dit brood, gebroken en verdeeld,
Ik ben het zelf u uitgebeeld.”

De wijn die daar op tafel stond
hief hij omhoog en gaf hem rond:
“Dit is mijn bloed, vergoten nu,
ik ben het zelf, ik sterf voor u.”

Gestorven gaat die mens ons voor
en leeft in onze wereld door.
Hij moet het winnen mettertijd,
zijn geest leeft tot in eeuwigheid

In al wat klein en nietig leeft,
in al wat nauw’lijks adem heeft,
kijkt hij ons aan en zegt: “Ik ben
de broer der armen, één van hen.”

Laat ons nu bidden tot zijn Heer,
de Vader, Hem zij lof en eer.
Laat komen hier die stad, zijn rijk:
wij allen even arm en rijk.

Dat wij verdelen alle brood
en leren scheppen uit de nood,
tot alle kwaad verdwenen is,
herschapen tot verrijzenis.

T: Jan Van Opbergen M: Gregoriaans

 

Onze Vader

Vredeswens : De wonden van de oorlog en de aantasting van de aarde zijn nauw verbonden met de toestand van het menselijk hart. Om een vreedzame samenleving op te bouwen, moeten we daarom niet alleen structuren hervormen, maar ook ons hart vernieuwen. Waar harten worden vernieuwd, openen zich nieuwe mogelijkheden.
(Gesprokkeld uit een brief van paus Leo ter gelegenheid van de Wereldgebedsdag voor de Zorg voor de Schepping (1 september 2026)

Communie – piano

Afronding: Gebed om vrede (Franciscus)

Heer, maak mij een instrument van Uw vrede.
Laat mij liefde brengen waar haat heerst,
laat mij vergeven wie mij beledigde,
laat mij verzoenen wie in onmin leven,
laat mij geloof brengen aan wie twijfelt,
laat mij waarheid brengen aan wie dwaalt,
laat mij hoop brengen aan wie wanhoopt,
laat mij licht brengen aan wie in duisternis is,
laat mij vreugde brengen aan wie bedroefd zijn.

Laat mij niet zoeken getroost te worden, maar te troosten,
niet begrepen te worden, maar te begrijpen,
niet bemind te worden, maar te beminnen.
Want het is toch door te geven, dat men ontvangt
door te verliezen, dat men vindt
door te vergeven, dat men vergiffenis ervaart
door te sterven, dat men verrijst tot het eeuwige leven. Amen.

 

Lied : Tekenen van hoop

Als hier of daar een vrouw wordt opgericht
En zich, rechtop gekomen warmt in licht,
Wordt weer een stukje schepping afgemaakt:
Zij is tot haar bestemming aangeraakt.

Als ergens eens, een man tot vrede komt
En zich niet langer in de strijd vermomt,
Dan weer is het de levenskracht die wint:
Hij durft het aan met zachtheid, als een kind.

Als in de buurt twee mensen samengaan
En elk het aandurft niet alleen te staan,
Dan wint de liefde weer van angst de strijd:
Zo komen mensen tot barmhartigheid.

Als wij hier samen delen onze kracht
En leren hoe de minste wordt geacht,
Dan bouwen wij weer verder aan het Rijk
En mogen daarmee zijn aan God gelijk.

T: Gea Boessenkool M: Berre van Thielt

 

 

 (foto: vredesbeeld bij Mauthausen – foto Guido Vanhercke)