VIERING : VERBONDENHEID

Dominicus Gent

Viering van zondag 21 juni 2026

Verbondenheid 

 

Goede morgen en welkom aan jullie allen, ook wie via de streaming er bij is. We vieren, gepast op deze dag, rond verbondenheid. We doen dit een tweede keer. De eerste viering mijmerden we rond verbondenheid via onze adem, de lucht die we over ruimte en tijd in en uitademen. Vandaag zal Dani ons meenemen in het verhaal van Jezus over familie. Wie is onze familie, met wie zijn we verbonden?

Na de viering zal Antoinette iets vertellen over een deel van deze familie, de Werf: de groep voorgangers die per twee elke week een viering voorbereiden.

We beginnen met de paaskaars aan te steken om ons in het licht te stellen van Hem door wie wij ons hier verbonden weten, Jezus van Nazareth.

We zijn als mensen, vanuit onze aard, verbonden met elkaar, met de schepping en de aarde. We verlangen naar verbonden zijn, maar… niet met alles en iedereen. We bewegen ons tussen verbonden en autonoom zijn.

‘Niet in mijn naam’ zeggen we als politieke besluiten genomen worden waar we ons niet mee willen identificeren. We kunnen daartegen protesteren met een groep gelijkdenkenden.

De gebeurtenissen in Belfast vorige week confronteren ons met een jammerlijk gebeuren: een incident van 1 mens wordt aangegrepen om een hele bevolkingsgroep te viseren. En dit wordt aangezet door ultra rechtse politiek, en een man als Elon Musk die oproept via Twitter.

In ons eigen leven worden we geconfronteerd met onenigheden en breuken tussen vrienden, koppels, ouders en kinderen. Verbondenheid lijkt geen factor met eeuwigheidswaarde. Met wie voelen we ons verbonden en wat is het waardoor we ons al dan niet verbonden voelen?

Op onze familiedag willen we hier rond vieren, danken voor de verbondenheid die er kan zijn, mekaar omarmen bij de verbondenheid die er niet meer is om uiteenlopende redenen.

Zingen kan verbindend zijn. Laten we ons tezamen zingen met het lied Wees hier aanwezig.

 

Wees hier aanwezig, woord ons gegeven.
Dat ik U horen mag, met hart en ziel.

Wek uw kracht en kom ons bevrijden

Woord ons gegeven, God in ons midden,
toekomst van vrede, wees hier aanwezig.
Uw wil geschiede, Uw koninkrijk kome.
Zie ons, gedoog ons, laat ons niet vallen.

Wek uw kracht en kom ons bevrijden

Dat wij niet leven, gevangen in leegte.
Dat wij niet vallen, terug in het stof.
Zend Uw geest, dat wij worden herschapen.

Wek uw kracht en kom ons bevrijden

Dat wij U horen, dat wij u leven,
mensen voor mensen, allen voor allen.
Dat wij volbrengen uw woord, onze vrede.

Wek uw kracht en kom ons bevrijden.
Wek uw kracht en kom ons bevrijden

T: Huub Oosterhuis M: Tom Löwenthal

 

Lezing Mc 3:3134
Eens kwamen zijn moeder en zijn broeders, en terwijl zij buiten bleven staan, stuurden ze iemand naar Hem toe om Hem te roepen. Er zat veel volk om Hem heen, dat het bericht doorgaf: “Uw moeder en uw broeders daarbuiten vragen naar U.” Hij gaf hun ten antwoord: “Wie is mijn moeder, wie mijn broeders?” En terwijl Hij zijn blik liet gaan over de mensen die in een kring om Hem heen zaten, zei Hij: “Ziehier mijn moeder en mijn broeders. Want mijn broeder en mijn zuster en mijn moeder zijn zij, die de wil van God volbrengen.”

‘Verbonden’ is iets anders dan ‘gebonden’.
Het eerste is een vrij gekozen verhouding met iets, iemand, met God; het tweede betekent een gegeven of zelfgekozen afhankelijkheid.
Als kind leerden wij omgaan met onze omgeving door na te bootsen. Zo leerden we doen wat iedereen doet, meestappen met de groep en de waan van de dag. Zegt de reclame ons trouwens niet dat we héél bijzonder worden door de mode te volgen?

Misschien moet u zelf de eerste hoofdstukken van het Marcusevangelie eens herlezen om daar te vinden hoe Jezus zich losmaakte van wat hem vastbond aan familie en aan de geplogenheden van zijn omgeving. [Doop, de Geest, de woestijn, Joh. dood, ‘bekeer u’]. Jezus wil vrij zijn van om vrij te zijn voor.

Ontzaglijk veel waaraan we gebonden zijn kozen we nooit zelf. We kozen zelfs niet om te bestaan. We zijn gemaakt van sterrenstof uit het heelal. Met en in ons leven miljarden bacteriën. En onze genen erfden we van miljoenen menselijke en voormenselijke voorouders. Toch is elk van ons genetisch uniek, elk ‘ik’ is enig in zijn soort. Daarnaast hebben wij veiligheid, voedsel, seksualiteit, relaties, werk, morele en intellectuele actie nodig. En ook psychisch, sociaal, economisch, politiek, cultureel en religieus spiritueel zijn we onderling afhankelijk. Samen met het heelal, de aarde en onze steeds complexere mensenwereld zijn we één elementje in een systeem waarin alles met alles samenhangt.

Hoe bevrijden we ons van niet noodzakelijke bindingen?
De ‘oude’ Griekse wijsheid zegde: ‘ken uzelf’.
Dat is een nuttige stap: overdenken welke bindingen we gedachteloos aangingen en waarvan we ons kunnen losmaken. Onszelf materieel en spiritueel bevrijden. Bv. vasten, ontvoogden, emanciperen. Alles weer op een rijtje zetten. Los van anderen zelf durven denken. Een vrijere mens worden. Uiteraard willen we dat als kleinkinderen van de Verlichting!
Nochtans volstaat het niet zich van iets los te maken. Wie zich afkeert van de gewone mensenwereld komt misschien in de eenzaamheid terecht, emancipeert zichzelf soms naar de marge. Diogenes in zijn ton? Een curiositeit. Eenzame afkeer kan ook opschuiven naar woede en naar gewelddadig activisme.

Kennen we het liedje nog van Zjef Vanuytsel: ‘Je kan niet zonder de anderen’?
Inderdaad.
In elke mens bestaat ons leven lang een onophoudelijke spanning tussen: ‘erbij willen horen’ en ‘een zelfstandig ik willen zijn’. Aan de ene kant: zelfwaardering, iets kunnen, in eigen ogen iemand zijn. Aan de andere kant: aanvaard en gewaardeerd worden door anderen. In die voortdurende wisselwerking met anderen worden we mens. We worden geboetseerd en boetseren anderen in de omgang met elkaar. Zo balanceert ons hele leven tussen zelfstandigheid en verbondenheid. Elk evenwicht is van korte duur en geraakt telkens opnieuw verstoord op zoek naar een nieuwe balans tussen ‘ik’ en het ontzaglijk vele ‘niet ik’. –
Hoe houden we dit ‘balanceren’ uit?

Het Bijbelse antwoord is een schitterende uitvinding: het ‘Verbond’. Mozes past het stamverband, de binding met familie, toe op een Verbond met heel het volk, met heel de schepping, met God. De regels van de woestijnsituatie, de tien geboden, worden goddelijke regels. God sluit een verbond met de mensen op voorwaarde dat de mensen zich ook onder elkaar aan dat verbond houden (respect voor het heilige en gerechtigheid). Hun verhouding met God ‘is’ hun verhouding met hun medemensen. Geen van beide verbanden mogen ze loslaten. En God belooft voorspoed, vreugde en vrede als mensen zich trouw daaraan houden.
Dat Verbond steunt op vrije keuze en verantwoordelijke trouw aan de belofte. Per definitie is een belofte niet afdwingbaar. Mensen en omstandigheden veranderen. Daarom wordt het Verbond geregeld herdacht, de belofte vernieuwd. Dat houdt de toekomst open. De band met anderen, al het andere en met God wordt steeds opnieuw geformuleerd, herdacht, gevierd en altijd weer in balans gebracht.
Mozes weet: trouw aan het verbond is het enige vaste fundament voor menselijk samenleven. Daarom dringt hij aan: ‘Luister Israël, ‘Sjema Israël’! Alleen die steeds hernieuwde trouw aan de belofte brengt het heilige in de wereld, het goddelijke. Ontrouw brengt de vloek.
God woont in het huis van onze trouw aan het verbond met anderen.

Keren we terug naar het verhaal van Marcus. Jezus maakt zich los van een conventionele familieband die hem opsluit. En hij verbindt zich met ‘iedereen die de wil van God doet’. Als wij straks brood en wijn delen in onze gemeenschap, bevestigen wij, zoals Jezus, ook onze inzet voor het Verbond met alle mensen van goede wil.
Zo moge het zijn.

Daarom bidden en zingen wij: Herschep ons hart.

 

Verbondenheid is een verlangen en kan tegelijk weerstand oproepen. Maar ook enthousiasme voor Herschep ons hart heradem ons verstand

dat wij elkaar behoeden en doen leven.
Maak ons tot uw gemeente.
Wees de stem die ons geweten wekt.
Verberg U niet, verberg U niet.

T: Huub Oosterhuis – M: Tom Löwenthal

 

 

Uitnodiging aan tafel

 
De maaltijd is bij uitstek de plaats van verbondenheid. Het delen van voedsel, nodig om te leven, is een gebaar van zorg voor mekaar. Samen eten is meer dan je honger stillen. Het is ook de honger naar nabijheid stillen. Jezus geeft dit menselijke maaltijdritueel een religieuze dimensie en tilt een dagelijkse behoefte op tot een gebaar van wereldwijde verbondenheid.

Eeuwige,
Gij brengt ons samen
Op deze plek
Om te delen wat in ons hart en leven van belang is.
Gij roept ons op
Te delen wat we bezitten,
en kunnen en nodig hebben.
Gij vervult onze honger
met voldoening die verder rijkt
man wat we vragen.
Wees hier aanwezig bij het delen van brood en wijn.

We steken de kaarsjes aan voor hen die ons voorgingen en er niet meer zijn.
En we steken het solidariteitskaarsje aan met allen die deze gebaren ergens op de wereld stellen.

Tafellied : Rondgang bij het delen

Slechts het brood dat wij te eten gaven zal ons verzadigen.
Slechts de gevangene die wij verlosten zal ons bevrijden.
Slechts het gewaad dat wij wegschonken zal ons bekleden.
Slechts de zieke die wij bezochten zal ons genezen.
Slechts het water dat wij te drinken gaven zal ons verkwikken.
Slechts het woord dat leed verzachtte zal ons troosten.

T: Tullio Consalvatico M: Bernard Huijbers

 

Lied : Zegening

Bevelen wij elkaar in de hoede van de Eeuwige;
Zegene ons de grote NAAM:
Met vrede gegroet en gezegend met licht!
Met vrede gegroet en gezegend met licht!
Voor wie zoeken in de stilte
naar een vuur voor hart en handen:
Met vrede gegroet en gezegend met licht!
Voor wie zingen op Gods Adem
van de hoop die niet zal doven:
Met vrede gegroet en gezegend met licht!
Voor wie roepen om vrede,
van gerechtigheid dromen:
Met vrede gegroet en gezegend met licht!
Voor wie wachten in vertrouwen
dat de liefde zal blijven:
Met vrede gegroet en gezegend met licht!
Het licht van Gods ogen gaat over u op!
De zon van zijn vrede, als een nieuwe dag!
Met vrede gegroet en gezegend met licht!
Met vrede gegroet en gezegend met licht!
Met vrede gegroet en gezegend met licht!

T: Sytze de Vries M: Willem Vogel

 

*

Korte info vanwege de Werf, de voorgangersgroep van Dominicus Gent

 
Het familiefeest vandaag leek ons een uitstekende gelegenheid om een beetje uitleg te geven over de werking van Dominicus Gent. Sommige zaken zijn misschien heel vertrouwd, andere een beetje onbekend.

Dominicus Gent wordt gedragen door een hele grote groep vrijwilligers die georganiseerd zijn in verschillende werkgroepen. We zijn een vzw met een Bestuur waarover we vandaag geen uitleg geven, behalve dat alle deelwerkingen daarin vertegenwoordigd zijn. Onze werking wordt niet gesubsidieerd of gesponsord maar draait op vrijwillige bijdragen van ons allemaal.

De Werf is de groep van voorgangers die momenteel bestaat uit 14 leden. De Werf vergadert 1 keer per maand om alles wat betrekking heeft op de vieringen te organiseren en te evalueren. De planning, het verslag en de opvolging van dit overleg gebeurt door het Ateljee. Dat zijn 3 mensen van de Werf die gedurende 3 jaar die taak op zich nemen. De voorbije 3 jaren waren dat Ingrid, Hilde en ikzelf. Reeds enkele decennia houden we dit roterend leiderschap aan. Vanaf begin september wordt dit opgenomen door Ignace, Jo en Hilde die voor de continuïteit zorgt. Twee keer per jaar (in september en eind januari) houden we met de Werf een Breed Beraad. Dat houdt in dat we op vrijdagavond of op zaterdagvoormiddag een vormingsmoment organiseren voor de voorgangers. Regelmatig worden die vormingen voor iedere geïnteresseerde opengesteld, een enkele keer niet. Wanneer het nodig is inhoudelijke thema’s binnen de voorgangersgroep te verhelderen en/of te verdiepen. Daaropvolgend gebeurt de planningsvergadering waarop de thema’s en voorgangers voor het komende halfjaar vastgelegd worden. De vieringen worden telkens door minstens 2 voorgangers voorbereid nadat op de Werf een voorstel voor een thematische reeks werd besproken. Bijvoorbeeld rond Verzet of fragmenten uit het Johannesevangelie of Vrouwen in duistere tijden enz….

Op het Werfoverleg wordt telkens ook aandacht besteed aan de andere groepen die mee deze vieringen en de gemeenschap mee uitbouwen: de logistiek, de streaming, de zang, de communicatie met Nieuwsbrief, website en Bijlichten, de vorming, de grootoudergroep, de diaconie en het Bestuur. Naast die interne groepen komen ook de externe groepen waarin de Werf een vertegenwoordiging heeft, ter sprake: de interlevensbeschouwelijke werkgroep (IWG) de ‘babbelsoep’, de dag van de gevangenisbezoeker, LopendVuur, Thope,…

Wie wat doet en waarvoor kan aangesproken worden, kan je binnenkort lezen op de website waarin voortaan naast de namen ook foto’s prijken, zodat je iedereen meteen kan herkennen.